بعد از سندروم داون شایعترین علت عقب افتادگی ذهنی ارثی در پسران سندروم x شکننده است. در این افراد هنگام کشت سلولی بر روی کروموزوم x نواحی شکننده دیده می شود و این علت نامگذاری این سندروم می باشد. این سندروم وابسته به x است یعنی در پسرها دیده می شود و دختر ها ناقل ان هستند و می توانند به فرزندان پسرشان انتقال دهند. مبتلایان دارای قد بلند، گوشها و بیضه های بزرگ و عقب افتادگی ذهنی خفیف می باشند. زنان ناقل می توانند کاملا بدون علامت باشند و یا درجات خفیف از مشکلات ذهنی داشته باشند. خانمی به مرکز مشاوره ژنتیک مراجعه نمود که از نظر جسمی و ذهنی کاملا طبیعی و دارای تحصیلات لیسانس بود و دو پسر مبتلا با ظاهر کاملا تیپیک داشت. خواهر این خانم هم یک پسر مبتلا داشت و خانم برادری نداشت.( ۵۰٪ احتمال ابتلا در برادر خانم وجود دارد و بیماری از سمت مادری گسترش می یابد.) این بیماری با ازمایش ژنتیک مولکولی در ایران قابل تشخیص قطعی است و اگر فردی با این بیماری تشخیص داده شد باید زنان خانواده از نظر ناقل بودن مورد ازمایش قرار گیرند تا از ابتلای فرزندان مبتلا جلوگیری شود.